Fírgoas

Toxosoutos publica unha escolma de poesía galega con textos de 61 autoras e autores coa cidade como tema

2012-02-02T11:39:00.002+01:00

A CIDADE NA POESÍA GALEGA DO SÉCULO XXI

Edición de Gonzalo Vázquez

Serie Esmorga (escolmas)

224 páxinas

Xoán Abeleira•Marilar Aleixandre•Francisco Álvarez-“Koki” •Anxo Angueira•Alicia Baña•Xosé María Álvarez Cáccamo•Ramón Caride Ogando•Xosé Antón Cascudo Rodríguez•Yolanda Castaño•Xabier Cordal•Francisco Cortegoso•Marta Dacosta•Berta Dávila•Lois Diéguez•Xoán Carlos Domínguez Alberte•Rosa Enríquez•Estíbaliz Espinosa•Eduardo Estévez•Francisco X. Fernández Naval•Manuel Forcadela•Antom Fortes Torres•Modesto Fraga•Xavier Frías Conde•Luís González Tosar•Mero Iglesias•María Lado•Xavier Lama•Alfonso Láuzara•Xosé Antón Laxe Martiñán•Alberto Lema•Rafael Lema•Xulio López Valcárcel•Verónica Martínez Delgado•Ricardo Martínez Conde•Rosa Méndez Fonte•Alberte Momán•Carlos Negro•Isidro Novo•Andrea Nunes Brións•Olga Patiño Nogueira•Xabier Paz•Ugia Pedreira•Ánxeles Penas•Manuel Pereira Valcárcel•Xavier Queipo•Xesús Rábade Paredes•María do Cebreiro Rábade Villar•Baldo Ramos•Mario Regueira•Claudio R. Fer•Alfonso Rodríguez Rodríguez•Miguel Sande•Xosé Luís Santos Cabanas•Xavier Seoane•Francisco Souto Barreiro•Xosé Vázquez Pintor•Xabier Vila-Coia•Helena Villar Janeiro•Miro Villar•Xabier Xil Xardón•Isaac Xubín

Olga Novo presenta o sábado ás 19.00h na Casa da Cultura da Pobra do Brollón o seu último libro, Cráter

2012-01-26T16:33:00.003+01:00

A súa obra poética e ensaística está marcada por unha profunda conexión co surrealismo como filosofía vital asentada no amor, na liberdade e na beleza. O espírito libertario, a procura da paixón e a intensidade, a sensualidade e un erotismo de raizame telúrica e apertura cósmica informan a linguaxe desta poeta do desbordamento.

Este libro contén unha serie de emanacións vitais que, coma no caso dos síntomas volcánicos, constitúen formacións de cinsa, pedra, lava e rocha metamórfica. A “Cinsa”, escrita entre o ano 2004 e o 2010, poetiza o abandono do mundo rural galego e o seu resistente corazón residual, en loita contra o esquezo e o desleixo, e tentando sempre integrar a morte na vida e a vida na morte. A “Pedra” foi experimentada como sentimento megalítico a través dunha vida vivida en Bretaña, onde precisamente se escribiu o texto, en Roazhon, en abril do ano 2005. A “Lava” foi soñada desde a infancia no misterio de Pompeia, a onde viaxei en febreiro do ano 2009, na procura do magma, ó encontro do enigma da beleza e do amor. A “Rocha metamórfica” quere petrificar salvaxemente a linguaxe de Eros, na celebración carnal antiplatónica.

Cava. Cura a loucura. Que non me equivoque. Quero falar ben. Facerte fiz. Porque “importa a feliz idade”. O bo día. Os tempos bos. As horas. As grazas. Os gozos. As luces. O baile bascular da harmonía xusta máis alá das idades das pedras e dos metais que matan.

Células madres da rexeneración.

A nena amada sabe quen quere.

CARMEN BLANCO

Don da dureza, por Vicente Araguas

2012-01-16T16:13:00.000+01:00

ler máis

Alberte Momán regresa á poesía cunha obra sobre as relacións cotiás

2012-01-13T14:02:00.001+01:00

Aínda que a súa profesión sexa a de enxeñeiro técnico agrícola, Alberte Momán (Ferrol, 1976), é escritor. Agora acaba de publicar “Os quilómetros que percorremos dende aquela” (Toxosoutos) unha indagación nos conflitos íntimos estruturada en tres partes que conforman tres relacións sentimentais e humanas. Unha poetización da existencia cotiá sobre a que Momán sinala: “Non se trata de poesía erótica, como se ten sinalado atendendo á miña traxectoria. O libro fala das relacións humanas con tres persoas, e nesas relacións hai erotismo, do que falo como un elemento cercano á existencia, pero tamén doutros elementos de calquera parella ao longo do día común, como o traballo, que tanta influencia ten sobre as persoas”.
En canto ao estilo, Momán asume unha forte carga visual na súa poesía e neste “Os quilómetros que percorremos dende aquela”. Así, na última parte ten moita influencia a película “In the mood for love”, do director Wong Kar-Wai, a través do seu protagonista Su Liz-Hen. “Creo que as referencias visuais son comúns a moitos autores contemporáneos. Eu pretendo crear imaxes suxerentes, comprensibles para calquera lector amais da referencia e paralelismo a unha obra concreta como, neste caso, ‘In the mood for love’, que ten bastante peso na terceira parte do libro”.
Ao tratarse de relacións persoais podería pensarse que o poeta ferrolán fala en clave autobiográfica, algo que el nega. “Na literatura mestúrase o que é real e o que é fición. Ista non é unha narración histórica”.
Alberte Momán respira literatura. Esparexida pola súa obra figuran libros e colaboracións en numerosos libros e revistas, sen perder o contacto coa súa terra. “Procuro colaborar coa revista Atenea, do Ateneo Ferrolán”, avisa como xeito de manter as súas raíces. No eido literario continúa a traballar dentro colectivo “A porta verde do sétimo andar”, que fai recitais e actividades por vilas e cidades galegas, e incluso hai pouco visitou Madrid. “O colectivo ten a faceta editorial: os Q de Vián Cadernos. Trátase dun proxecto do colectivo que busca incidir na visibilidade da produción artística galega. Esta colección nace con afán de continuidade. Xa saíron traballos de Rosa Enríquez, Kiko Neves ou unha obra miña e de Alba Méndez sobre Rosalía de Castro, entre outros traballos. Resulta estimulante dar a coñecer novas propostas”.

Imaxinación > En canto ao futuro, Momán agarda presentar “Os quilómetros que percorremos dende aquela” en Ferrol, quizais o mes próximo. Xa, ao longo do ano, sairá o seu regreso á narrativa. “Trátase dun libro de relatos breves que sairá en Sotelo Blanco. Son historias moi breves, moi pouco descritivas e que piden a intervención do lector, da súa imaxinación. Son historias que tratan de suxerir máis que describir, algo que me gusta máis”, confesa.

NORDESÍA

Don Isaac

2012-01-05T18:57:00.003+01:00

Non podería deixar de brindarlle a miña particular homenaxe a unha das figuras que construíu a cultura galega dende a xenerosidade, a través dos libros aos que hoxe de xeito imprescindible hai que botar man para ler a Galicia do exilio. Un home bo, un intelectual do país que contribuíu a facelo e proxectalo. A partir de agora probablemente lle sobren homenaxes, mais a mirada que eu lembro canto presentamos o libro de Montse é precisamente a da memoria, a da súa memoria que afortunadamente deixou escrita e pintada. Pero non sempre esa memoria é foi sostida e admirada cando el o precisou, cando o país que el tanto acariñou precisou del. Lembro perfectamente os teus ollos cheos de memoria e o teu sorriso irónico, doce e ferinte.
Ata sempre, don Isaac, e grazas polo teu legado, sempre indiscutible.

David G. Couso

O Cráter de Olga Novo

2011-12-29T12:31:00.000+01:00

Un traballo sobre a lírica galego-portuguesa gaña o Premio de Historia Medieval

2011-12-18T12:10:00.001+01:00

Cumprindo coa tradición instaurada cando se crearon os galardóns, onte, 17 de decembro, deuse a coñecer o título da obra gañadora da undécima edición do Premio de Historia Medieval de Galicia. Nesta ocasión, o traballo elixido polo xurado trata a lírica galego-portuguesa e está escrito por un vigués.

A casa de cultura de Noia foi o escenario no que o xurado, presidido por Henrique Monteagudo e composto por Xerardo Agrafoxo Pérez, Clodio González Pérez, Pedro García Vidal e Marcos Fernández Ferreiro, deu a coñecer a obra galardoada con este premio que se concede anualmente. A nobreza na poesía lírica galego-portuguesa é o título dun traballo escrito por Antonio Rey Somoza, filólogo afincado en Santiago, no que se explora a información que ofrece sobre a época o cancioneiro trobadoresco galego-portugués e as Cantigas de Santa María de Alfonso X o Sabio.

O xurado destacou, tras facer pública a súa decisión, o carácter interdisciplinar da obra gañadora «ao mostrar a utilidade da exploración dos textos literarios como fonte de información histórica». Neste sentido, subliñan os datos obtidos sobre o modo de vida nobiliaria, a rigorosa estratificación da sociedade, os ideais e actitudes da nobreza e a relixiosidade.

Principios de ano

En canto á entrega do Premio de Historia Medieval de Galicia, organizado pola editorial Toxosoutos e os concellos de Noia, Muros, Outes, Porto do Son, Lousame e Carnota, terá lugar no primeiro trimestre do vindeiro ano. A data está por concretar porque, antes dese acto, debe editarse a obra gañadora, pero a previsión é que Antonio Rey poida recoller o galardón entre finais de febreiro e comezos de marzo.

La Voz de Galicia

Elena Añel fala do seu libro Intervención nas aulas

2011-12-14T14:05:00.001+01:00

LA VOZ DE GALICIA 8 DEC 2011

Brais, novela de iniciación

2011-12-05T18:10:00.000+01:00

Admirable sincretismo, por Heitor Mera

2011-12-05T18:08:00.000+01:00

Fallo XI Premio de Historia Medieval de Galiza e Portugal

2011-12-02T13:32:00.000+01:00

Novidade da Serie Trivium

2011-11-30T10:29:00.002+01:00

15x21

264 páxinas

Máis información aquí

“Galicia é probablemente unha das comunidades autónomas que conta cun maior volume de documentación conservada para o período medieval do noso país. Con todo, estes fondos non mereceron tanta atención como os doutras zonas, polo que o volume de documentación inédita é alto e o de documentación editada insuficiente, o que nos impide poder contar con toda a información histórica que se conservou así como realizar un estudo en profundidade da evolución dos tipos escrituarios na nosa terra.

Poder recompilar toda esta documentación nunha única publicación homoxénea dos documentos altomedievais galegos é unha tarefa inxente que se ha de facer paso a paso, contando coa dificultade da gran dispersión das fontes entre arquivos galegos, nacionais e estranxeiros, ademais das coleccións particulares. Este traballo pretende ser un primeiro paso que, unido ás coleccións diplomáticas dos principais mosteiros e catedrais galegas coas que xa contamos, tenta unificar a produción documental altomedieval da nosa terra. Un primeiro paso que recolle os pasos anteriores”.

Guillerme Coen presentou onte en Compostela o seu último libro

2011-11-16T11:29:00.002+01:00

O compostelán Guillerme Coen, administrativo en Novacaixagalicia e con 52 anos, presentou onte a súa segunda novela, Brais, editada por Toxosoutos, que ten como protagonista a un estudante de Filosofía e Letras da USC, orfo de pai e sen medios, quen intenta recuperar a súa xuventude roubada a través de variadas experiencias. A novela, segundo Guillerme, «gusta moitísimo, máis que nada pola fala, pois intentei empregar unha fala popular, porque é unha historia sinxela, e pola trama que conta, xa que hai un transfundo no que metín de todo, mostrando os problemas que hai hoxe en día». Aínda que non é unha historia real, o escritor aclara que Brais está inspirada por unha nova que leu nun xornal sobre un rapaz de Pobra do Caramiñal. «Poder xubilarme e dedicarme á literatura sería meu soño dourado», confesa Guillerme, que non se xubilou por tan so dous anos, e que leva catro asistindo a un taller literario en Vite.

máis

ANA CIBEIRA EN COMPOSTELA

2011-11-04T12:31:00.000+01:00

Variedade temática, por Román Raña

2011-11-04T12:28:00.000+01:00

A literatura hai dous mil anos, por Daniel Salgado

2011-10-28T11:58:00.004+02:00

A literatura clásica continúa a emitir sinais descifrábeis no tempo en que o capital non dá recuperado a taxa de gaño. Hai dous mil, tres mil anos, que Publio Virxilio Marón redactaba un poema, a cuarta bucólica, practicamente contemporáneo: "Xa chega o final dos tempos que Sibila agoirara / Un grande ciclo de séculos de novo comeza". E se Virxilio, aquel que guiou a Dante polo inferno, ecoa de novo en galego, é grazas ao labor de tradución de Xoán Fuentes Castro. O poeta escribiu as Bucólicas en latín 50 anos antes de que Xesucristo entrase no escenario da historia e agora, na edición que Toxosoutos vén de enviar ás librarías, conforman o último episodio do trasvase entre as letras grecolatinas do mundo antigo e o galego actual. Castro (O Grove, 1932) escapa do funcionalismo. "Ás veces fanse cousas que non son necesarias, pero que nos dan unha visión diferente da vida, do que fomos e do que puidemos ser", expón. El, que xa pasou ao galego o Lingüística e colonialismo de Louis-Jean Calvet ou o Tractatus de Wittgenstein, confesa que si, que ama a Virxilio -de próxima publicación é a súa versión da Eneida e xa comezou coas Xeórxicas- pero que, porén, non o considera "o pai de Occidente". Si unha figura esencial na "configuración moral" de Europa. Tan esencial que o profesor Xosé Antón López Silva tamén ultima a súa traslación da Eneida e as traducións parciais ao galego do poeta campesiño sucedéronse dende que, en 1898, Florencio Vaamonde Lores abriu a billa. "No meu labor de tradución tamén hai o aspecto de ser galego", xustifica Fuentes Castro, "porque, ademais, non hai tradución sistematica á nosa lingua". Co punto morto ao que chegou a colección Clásicos en Galego, titelada polo latinista Manuel Díaz y Díaz (1924-2008) e partillada pola Xunta e a editorial Galaxia, ninguén se ocupa de reinterpretar para o galego o susbtrato da cultura occidental. "En calquera outro país, proliferan as traducións de clásicos", explica a profesora da Universidade de Santiago Helena de Carlos (Cenlle, 1964). Mesmo en linguas sen Estado que as ampare: a serie Bernat Metge, fundada por Francesc Cambó, leva dende 1923 acollendo as versións catalás dos escritores da Grecia antiga e da Roma imperial. "En España, a situación só comezou a variar coas edicións de Gredos, que sobre todo son valiosas pola súa gran amplitude de textos", engade.

LE MÁIS NO DIARIO EL PAÍS

Maximino Cacheiro: "Frankenstein ten erótica"

2011-10-28T10:59:00.000+02:00

«A Bela e a Besta é amor e sexo», explica Maximino Cacheiro, autor de Contos de paixón erótica (Toxosoutos), mentres le en clave húmida o encontro entre os dous personaxes do conto infantil. O profesor da Universidade de Vigo recolleu fragmentos de autores clásicos da literatura europea para confeccionar unha antoloxía do erotismo. «É unha antoloxía de textos clásicos reescrita, é dicir, é a primeira antoloxía da literatura occidental de textos eróticos escrita en lingua galega, na que aparecen desde Homero a Val-Inclán, pasando por William Shakespeare, Franz Kafka ou Marcel Proust», engade o escritor.

O profesor de Literatura opina que a época do erotismo por antonomasia foi o século XVIII, «o francés», puntualiza. Aínda que tampouco quere esquecerse da Grecia clásica e toda a súa lea de deuses e amantes. Era e Zeus, Safo ou Albicíades marcan o inicio dun percorrido que non dá as costas a clásicos españois como A Celestina, ou referencias inevitables á literatura de terror. «Frankenstein ten erótica, claro que isto hai que lelo», explica moi convencido o profesor vigués. Tanto como o galego Ramón María do Val-Inclán: «A nena chole é un conto que rezuma erotismo; é a entrega ao marqués de Bradomín. Valei-Inclán é sumamente erótico», sinala Maximino Cacheiro.

Trátase de reescribir temas e motivos eróticos paradigmáticos da evolución da literatura erótica occidental, de tal forma que sexa unha antoloxía de mitos eróticos modernizados.

«Historias dá Boule d?or»

As apaixonantes noites de faladoiro ao redor de Agustín García Calvo, no París dos españois exiliados súmase á antoloxía erótica nas anexo Historias dá Boule d?or. Trátase dunha serie de contos inspirados en varios personaxes que pululaban ao redor do faladoiro fundado por Agustín García Calvo no barrio latino de París.

«O faladoiro celebrábase en horario nocturno no café Boule d?or, hoxe xa desaparecido. Agustín García Calvo, aglutinador de vontades e intelectual, presidía máis ou menos aquelas reunións, que foron un referente mítico entre os progresistas radicais nos últimos momentos do franquismo», afirma Cacheiro Varela, testemuña forzosa daquela época

O profesor viuse obrigado a exiliarse en 1967 por motivos políticos, unha situación que se prolongou até 1976 en París e que tivo a súa continuación, outro sete anos, en Venezuela. «Era frecuente que os participantes intercambiasen experiencias existenciais, estimuladas de cando en vez por algunha herba máxica. Era un tótum revolútum de exiliados, marxinais, emigrantes, aventureiros de variado sentir e pensar, que vivían a modernidade máis ou menos antisistema española e francesa, ou mellor devandito, universal», afirma. Algúns daqueles clientes da Boule son Rafael Sánchez Ferlosio, o seu irmán Rizo, Fernando Savater, Félix de Azúa, Víctor Gómez Pin ou Javier Etxeverría.

«Quero renderlles homenaxe a todos eles sen outra pretensión que a de deleitar e revivir unha parte afectiva da memoria. Foi unha movida antes da movida, aquí chegou no oitenta cando nós xa a tiñamos no setenta», lembra.

O profesor aclara que «son personaxes máis ou menos reais», para concluír: «Dentro do malo que é un exilio, aquilo foi unha liberación persoal porque viviamos en liberdade».

Na Sonata de estío, o marqués de Bradomín coñece á nena chole.

Frankenstein tampouco se resiste ao erotismo.

Un dos contos titúlase Tálamo con Era e Zeus.

«Vivimos en Francia unha movida antes da movida en España»

LA VOZ DE GALICIA

Novidade editorial: Guillerme Coen publica a súa última novela

2011-10-26T13:08:00.003+02:00

Guillerme Coen
Brais
Serie Nume
13x21cm
13 euros
175 páxinas
------------------------------------------------------
Unha novela sublime, equilibrada, sedutora, que ofrece acubillo as máis retortas paixóns da alma humana nunha época tan difícil para a mocidade galega como para o resto do mundo.

Guillerme Coen é un escritor coa forza extraordinaria dos mestres narradores. Tratou cunha admirable consistencia o gran tema da xuventude actual: á busca da propia identidade. Unha novela admirable e ateigada de maxia dende a primeira ata a derradeira páxina.

Personaxes ben construídos, situacións ao límite, a prosa de Guillerme Coen baixo o dominio total da fala popular. Unha obra mestra. Este personaxe de Brais reflicte o mundo actual deses milleiros de mozos galegos, que son testemuñas da destrución do seu hábitat sen lle poñer freo. Unha prosa fluída e unha trama perfectamente construída. Recomendable ao 100 %. Un magnífico escenario, secretas paixóns, unha novela completa e intelixente que deixa no padal un degusto acedo cara a mocidade galega... como a color exacta dos tempos que estamos a vivir.

Despois de A calor dun niño, unha obra máxica e de gran repercusión social, Guillerme Coen presenta este relato vibrante, cuns personaxes ben construídos que andan á procura de respostas durante toda a trama, e deambulan senlleiros pola cidade vella de Santiago de Compostela ata que atopan explicación na vila d’ A Pobra do Caramiñal. O protagonista Brais, que da título ao libro, é un estudante de Filosofía e Letras da USC, orfo de pai e sen medios, que está a recuperar a súa xuventude roubada a través das máis variadas experiencias, tanto activas como pasivas, entre as variadas tribos sociais coas que se atopa. Namórase de Alexia, unha antiga veciña e compañeira de clases, pero isto non fai máis que complicarlle a situación porque a moza agocha un segredo familiar que lle afecta de cheo. Ambos loitaran ata acadar a verdade do acontecido na desaparición do pai de Brais, mentres transforman os seus sentimentos a través do coñecemento e as situacións dunhas vidas que están a transformalos nuns verdadeiros adultos cos seus problemas, angueiras, pesadelos...

Brais amosa unha lúcida visión da mocidade galega, agresiva e de lectura compulsiva que constrúe un perfecto retrato da supervivencia humana. Guillerme Coen emprega unha escrita soberbia e investida dun vocabulario ben marcado na nosa fala.

“Personaxes perfectamente combinados, situacións ao límite, brillante estrutura narrativa, a prosa fluída de Guillerme Coen baixo o dominio total da nosa fala. Unha obra mestra”

Manuel Gil (El Correo Gallego)

“Unha espléndida novela de iniciación, onde os escenarios e as emocións marcan un ritmo elocuente para os auténticos protagonistas do libro: o vocabulario e a fala popular. Unha obra impecable, tanto na solvencia do argumento como no desenlace final”

Euloxio R. Ruibal (escritor e académico)

«Hai que recuperar a memoria histórica»

2011-10-20T09:22:00.002+02:00

Como escritor, Vicente Piñeiro González viene últimamente centrando su actividad literaria en la recuperación para la memoria histórica de vidas brutalmente cercenadas por el fascismo. Un ejemplo de ello es su última novela, ayer presentada en la Librería Couceiro, y titulada Asasinos, asasinos, asasinos!. Un título muy significativo, porque estas fueron las últimas palabras de Juana Capdevielle, mujer de Francisco Carballo, gobernador civil en A Coruña en 1936, antes de que los falangistas la balearan después de violarla y rajarle los pechos, acabando así con su vida y la de la criatura que llevaba dentro. La novela, aclara Vicente, «está escrita como un monólogo interior de Juana, na que ela repasa a súa vida enteira». El novelista es de los que piensan que «hay que recuperar a memoria histórica», por lo que su siguiente novela se centrará en los jóvenes que trabajaron en los crematorios de Bikernau.

La Voz de Galicia

Xosé Lois García presentou en Lugo e Monforte a súa Poesía Completa

2011-10-19T13:11:00.002+02:00

No sabemos si el escritor Xosé Lois García podría asistir ayer a la romería que celebraron en su tierra. Lo que sí sabemos es que a ultima hora de la tarde estuvo en la Galería Sargadelos de Monforte. Presentaba un libro que recoge la práctica totalidad de su obra poética y que acaba de ser publicado por la editorial Toxosoutos. La obra recopila los 22 poemarios publicados por el escritor chantadino entre 1972 y el 2009. El libro recupera también los prólogos de escritores como Manuel María, Uxío Novoneyra, Xosé Luis Axeitos y Vicente Araguas, Vergílio Alberto Vieira y Maria João Reynaud o Andytias Soares de Mora.

La Voz

No sangue dos bardos

2011-10-12T13:35:00.002+02:00

La librería Couceiro acogió la presentación de la obra poética completa del escritor Xosé Lois García, publicada por Toxosoutos. Dos volúmenes, Por ninguén aloumiñada y No sangue dos bardos, conforman la obra poética. Acompañaron al autor en la presentación Héitor Picallo, Uxío Novoneyra Rei y David G. Couso.

ver máis

A POESÍA REUNIDA DE XOSÉ LOIS GARCÍA

2011-10-10T20:15:00.002+02:00

O escritor chantadino Xosé Lois García presentará este mes en Monforte e Lugo un libro que recolle a prática totalidade da súa obra poética. O libro acaba de ser publicado pola editorial Toxosoutos en dous volumes que suman en total 735 páxinas. A primeira destas presentacións levarase a cabo o día 14 na galería Sargadelos de Lugo ás oito da tarde. En Monforte a obra será presentada o 18 co mesmo horario, tamén na galería Sargadelos. Previamente, o día 11, haberá outra presentación na librería Couceiro de Santiago, igualmente ás oito da tarde,

A obra recolle integramente 22 poemarios publicados por García entre 1972 e o 2009, desde Cancioneiro de Pero Bernal ata Poemas pornofálicos. A edición non inclúe outro libro de poemas, Petroglifia, dedicado aos gravados rupestres de Sober e publicado pola mesma editorial a finais do ano pasado. Esta obra, xunto con outros poemarios que o autor publique eventualmente a partir de agora, será incluída máis adiante nin terceiro volumen.

A edición recupera os prefacios redactados orixinalmente para algunhas destas obras polos escritores galegos Manuel María, Uxío Novoneyra, Basilio Losada, Xosé Luís Axeitos e Vicente Araguas, os portugueses Vergílio Alberto Vieira e Maria João Reynaud e o brasileiro Andytias Soares de Moura. O conxunto está encabezado por un extenso estudo sobre a obra poética de García a cargo do escritor e crítico quirogués Camilo Gómez Torres.

En tres idiomas

A maior parte da poesía de Xosé Lois García, como o resto da súa produción literaria -que ademais comprende obras ensaísticas, narrativas e teatrais e varias antoloxías e traducións- está escrita en galego, pero o autor chantadino tamén publicou en portugués os libros Labirinto incendiado, Sambizanga e África em sinfonia solar, que figuran igualmente nesta edición. O uso literario desta lingua está relacionado co intenso labor desenvolvido polo escritor chantadino como estudoso e divulgador das literaturas de expresión portuguesa.

A edición recolle por outro lado o único poemario publicado ata agora por García en catalán, Cruïlles de Sant Andreu de la Barca. O escritor, que reside desde hai moitos anos en Cataluña, publicou tamén numerosos estudos en catalán sobre a historia do municipio barcelonés de Sant Andreu de la Barca, onde é responsable do arquivo histórico local.

LER MÁIS

Rip Van Winkle (Ramón Nicolás)

2011-09-22T09:27:00.000+02:00

Como un acerto cualifico a aparición no mercado galego dunha edición bilingüe inglés-galego de Rip van Winkle, de Washington Irving, que chega da man de Toxosoutos, en fluída tradución de David G. Couso e cun acaído e clarificador limiar a cargo de Milagros Torrado, sen esquecer as ilustracións de Vault.

Este título, do que adoita ser considerado o primeiro escritor profesional estadounidense e talvez máis coñecido polos seus célebres Contos da Alhambra (1832), resulta ben curioso por recrear unha historia sinxela que tanto lembra, por outro lado, esa extraordinaria composición poética da tradición galego-portuguesa medieval das Cantigas de Santa María que comezaba: "Como Santa María feze estar o monje trezentos anos ao canto da passarya, porque lle pedía que lle mostrasse qual era o ben que avian os que eran en Paraíso" e que lle servira ao polígrafo pontevedrés Filgueira Valverde para se para se doutorar co título de La Cantiga CIII: noción del tiempo y gozo eterno en la narrativa medieval.

Desposuída do matiz relixioso, a lenda vén sendo a mesma aínda que no libro de Irving, loxicamente, o contexto é diferente. En Rip van Winkle deséñase unha época inmediatamente anterior á Guerra de Independencia estadounidense cando o protagonista, de ascendencia holandesa, escapa da súa casa. Ao final desa aventura, tras inxerir unha beberaxe ficará durmido e, ao acordar, irá decatándose de que pasaron vinte anos e que xa nada é o mesmo. Cualificado durante algún tempo como un conto infantil, son da opinión que, sen deixar de selo, é este un volume que ofrece distintos niveis de lectura como a análise das relacións familiares, o devezo por modificar o estado das cousas e, xaora, a reflexión sobre o propio paso do tempo. Existe, entre outras, unha recreación televisiva, dirixida por Francis Ford Coppola, que recomendo vivamente e que pode ser un magnífico complemento á lectura.

LER MÁIS

Derradeiras horas de Juana Capdevielle

2011-09-12T20:54:00.002+02:00

A morte de Juana Capdevielle aconteceu de xeito tan agónico e brutal que o puro relato documental da mesma constitúe xa de por si, sen aditamento ningún de ficción, unha verdadeira traxedia. Nada máis esperable, pois, que alguén, algún día, se decidise por converter aquel tristísimo episodio nunha novela.

Iso debeu pensar Vicente Piñeiro González, autor da recente Asasinos, asasinos, asasinos!, onde con nobre empeño narra as dúas últimas horas de vida da intelectual republicana.

Juana Capdevielle, muller que fora de Francisco Pérez Carballo (gobernador civil republicano da Coruña, a quen mataron os fascistas sublevados), resultou pronto persoa non grata para as novas autoridades profranquistas, quen vían nela unha dobre mácula: ser viúva de quen era e profesar como intelectual liberal e republicana de prestixio.

O asasinato perpetrado contra ela adquiriu, sen dúbida, carácter de vendetta exemplarizante: apresada na Coruña, foi levada en auto durante case un cento de quilómetros para ser tiroteada nunha gabia de Rábade, vila próxima á capital lucense, onde ficou sen vida e —extrema iniquidade— sen poder chegar a dála, pois ía encinta.

Asasinato tan inhumano é o que Vicente Piñeiro quixo recrear a través do seu monólogo Asasinos, asasinos, asasinos!, pois esas dúas derradeiras horas en coche e a lembranza que da súa vida e circunstancias puido chegar a facer nelas Juana Capdevielle é o que conforma a cerna narrativa deste libro, que conta, amais, cun amplo capítulo introdutorio de carácter ensaístico asinado polo propio autor.

O valor desta obra cómpre procuralo non tanto nos posibles acertos literarios coma na admirable recreación dun suceso que merecía gardarse, tamén si, como memoria ficcionada. Por iso, que en Asasinos, asasinos, asasinos! poida máis o pulo historicista do docudrama non impide recoñecer nel o acerto de recuperar e reactualizar para as novas xeracións unha historia que clamaba por ser rescatada do esquecemento.

Benia a Vicente Piñeiro e aos seus editores noieses de Toxosoutos, pois libros como este recórdannos que a literatura, amais de para outro milleiro de cousas, tamén serve para manter aceso o facho da dignidade humana.

Criticalia, por Armando Requeixo

Rodríguez Fer ao completo, por Ramón Nicolás

2011-09-06T11:53:00.001+02:00

Culturas, La Voz de Galicia, sábado 3 de setembro 2011

Claudio R. Fer no Diario Cultural

2011-09-02T12:49:00.002+02:00

hoxe ás 15,05 no DIARIO CULTURAL, da Radio Galega,
entrevista a Claudio R. Fer pola publicación da súa narrativa completa
publicada en Toxosoutos

Estrea narrativa sobre a infelicidade

2011-08-30T10:24:00.001+02:00

Ramón Nicolás
Culturas, 27 agosto 2011

Rip Van Winkle, unha fábula do tempo en dous idiomas

2011-08-26T11:56:00.002+02:00

14x16

145 páxinas

Limiar de Milagros Torrado Cespón

Tradución de David G. Couso

Ilustracións de Vault.

Edición bilingüe Inglés-Galego

Rip, un home de vida sinxela, un cheíñas temeroso da súa muller, vai ata a montaña onde é fascinado por un vello vestido de danés. Nin a Rip nin a Peter os enfeitizan unhas sereas coma as de Odiseo co seu belo canto, nin unha fermosa moura que custodia un tesouro: eles caen polo alcol que lles ofrecen un grupo de homes. Esta beberaxe fai que Rip teña a sensación de que durmiu unha noite, pero en realidade, son vinte anos os que se ausenta. O panorama que atopa cando volve é moi diferente ao que deixara: a colonia británica na que vivía é agora parte dos Estados Unidos de América.

Edicións bilingües en Toxosoutos

Séneca, Apocolocyntosis. A conversión do emperador Claudio en cabazo (latín-galego)

Virxilio, Bucólicas (latín-galego)

J. L. Caramés, A miña tía avoa Dolores e o Círculo dos Animais Excluídos (inglés-galego)

Obras da Literatura Universal en galego

Kate Chopin, O espertar

H. G. Wells, A máquina do tempo

Alexandre Dumas, A dama das Camelias

Marqués de Sade, Os crimes do amor

Flaubert, Bouvard e Pécuchet

Flaubert, A curmá Bette

Homero, Odisea

A espiral narrativa de Claudio R. Fer, por Armando Requeixo

2011-08-23T12:20:00.000+02:00

Non é a primeira vez que chamo a atención sobre ese pernicioso hábito adquirido de etiquetar os autores non polo conxunto da súa produción, senón unicamente por aquela faceta que, polo motivo que sexa, os fixo máis coñecidos.

Este feito, contrario á xusta ponderación, é o que explica que asociemos decote o nome de Claudio Rodríguez Fer ao da mellor poesía galega das últimas décadas ou ao da máis alta investigación literaria e que se nos faga estraño velo asociado ao da narrativa, por exemplo.

E o caso é que o de Lugo é narrador dende hai corenta anos. Demóstrao o seu último libro publicado, Contos e descontos, no que reúne toda a súa narrativa completa édita e inédita.

En efecto, neste volume figuran compilados relatos escritos por Rodríguez Fer na mocidade e que aínda non viran luz, como os agrupados baixo o título común de Prometeo adolescente (1972-1976), ademais dos dous libros de contos Meta-relatos (1988) e Os paraísos eróticos (2010) e mais o apéndice O neno que non quería ir á guerra. Recordos dun neno da posguerra (2010), que tamén achega tres novas historias descoñecidas ata o de agora.

Por xunto, toda esta obra supera longamente os tres centos de páxinas e, en non poucos casos, inclúe prosas de calidade contrastada que foron mesmo escolmadas nas máis prestixiosas antoloxías do xénero. Por tanto, cómpre ir desterrando esa idea reducionista do Rodríguez Fer poeta e mais nada que tan adoito circulou.

Canto aos relatos deste Contos e descontos evidencian moi distintas apostas tanto no seu contido coma na súa técnica, o que non debería de estrañar a ninguén se se pensa que algúns foron escritos por un rapazolo de apenas dezaseis anos e outros son obra madura dun autor consagrado. Así, mentres as historias de Prometeo adolescente son textos de tecido máis inxel, imbuídos de simbolismos moi patentes e referentes de maior calado efectista (coas sombras de Poe, Lovecraft, Cortázar ou Borges pairando ao fondo), os contos de Meta-relatos ou Os paraísos eróticos demostran unha mestría na depuración, no xogo metaliterario e na destreza da pulsión erótica como asunto principal que, xaora, aínda non existía tan notoriamente nos relatos primeiros.

De igual maneira, a enluvada acomodación á voz dun neno narrador protagonista nas historias que contén O neno que non quería ir á guerra conseguen un aparente naïf tras do que se agocha unha moi elaborada crítica social, de calado moral indubidable e iluminador cuestionamento da nefasta deriva na que se instalou o Poder en épocas recentes.

A visita a estes Contos e descontos, por tanto, ofrecerá a quen ler “Pre-relatos” de estirpe visionaria e fundacional, creacións cósmicas e metamorfoseadoras no “Ciclo de Ión”, contos de compromiso certo e estética sinalada en “Entre a pavura e a revolución” e unha reveladora ollada aos tempos do último franquismo en “Eu teño un canciño”, “A vaca con zocas” ou “A republiquiña dos animais”. Se ao anterior sumamos os “Logaritmos” literarios, a “Fábula fauna” simbólica e a transgresión en “Flérida floresta” de Meta-relatos ou a transmigración anímica das “Belas e bestas”, o eros sen mesura das “Entregas” ou o tríade iniciático de “Tres” do amentado Os paraísos eróticos teremos como resultado un volume plural nos seus vieiros máis unívoco na calidade que os preside, por forza polimorfo e espiral nas súas concrecións ao longo do tempo, mais sempre reivindicador da intensidade e a entremestura indisoluble de vida e literatura, escrita e ser, como arkhés vitais irrenunciables.

[Publicado nos xornais El Ideal Gallego, Diario de Ferrol, Diario de Arousa e Diario de Bergantiños, 21-8-2011]

Toxosoutos publica a poesía completa de Xosé Lois García

2011-08-18T11:33:00.008+02:00

Dous volumes precedidos dun amplo estudo de
Camilo Gómez Torres, onde repasa a traxectoria poética do poeta chantadino.

Contos e descontos

2011-08-18T09:16:00.000+02:00

Ruth Fernández

Galicia Hoxe

O pasado 7 de agosto o investigador lugués Claudio Rodríguez Fer presentou na Feira do Libro da Coruña o volume titulado Contos e descontos, unha obra que reúne a súa narrativa completa, composta de dous libros publicados con anterioridade (Meta-relatos, escrito entre 1976 e 1983 e　Os paraísos eróticos, este último escrito durante a súa estadía en Nova York, Bretaña, París e Atenas entre 1984 e 2009), unha obra da mocidade que non fora editada (Prometeo adolescente, con microrrelatos escritos entre os 16 e os 20 anos, entre 1972 e 1976) e un relato inédito escrito recentemente.

Máis coñecido pola súa faceta de poeta, neste volume presenta para os seus seguidores un percorrido dende os relatos escritos na etapa adolescente ata textos contemporáneos, máis propios da madurez do autor. Polo que se refire á primeira narrativa de C. Rodríguez Fer (presentada nos apartados ‘Pre- relatos’, ‘Ciclo de Ión’, ‘Entre a pavura e a revolución’) hai que sinalar que recibe as influencias de Proust, Kafka, Joyce, Faulkner, Poe, Lovecraft, Borges e Cortázar, lecturas daquela etapa na vida do autor, pero tamén dá cabida á mitoloxía e ás historias vencelladas á Guerra Civil e á posguerra, temas de sumo interese para o poeta, involucrado de cheo na recuperación da memoria histórica, e máis aínda ao ser fillo dun home represaliado. Esto vémolo especialmente no libro titulado O neno que non quería ir á guerra de carácter inédito, que pecha o volume.

Meta- relatos divídese en tres series: ‘Logaritmos’, ‘Fábula fauna’ e ‘Flérida floresta’, converténdose nunha obra de reflexión sobre a propia narración e o universo da ficción. Do mesmo xeito, Os paraísos eróticos conta con tres seccións: ‘Belas e bestas’, ‘Entregas’ e ‘Tres’. Se tivera que elixir un relato dentro da narrativa que se recolle en Contos e descontos, este sería o que abre precisamente Os paraísos eróticos, tratando un tema arquicoñecido na literatura e no cine: a historia dos lobishome, pero neste caso coa diferenza de que a a figura que se encarna nunha loba é unha muller, ademais chamada Ruth. Refírome ao titulado ‘A muller loba’.
O volume péchase co texto O neno que non quería ir á guerra (Recordos dun neno da poesguerra), que inclúe os contos ‘Eu teño un canciño’, ‘A vaca con zocas’ e ‘A republiquiña dos animais’. Péchase aquí un ciclo, pero non se pon o punto final á narrativa do autor, xa que sendo máis poeta que narrador, non descarta a posibilidade de continuar coa escrita de relatos, sempre que lle permitan transmitir a intensidade que lle ofrece a poesía. A elección do microrrelato ou do relato breve na narrativa presentada en Contos e descontos débese, pois, a ese desexo do autor, polo que no futuro poderá ampliarse esta obra completa con máis ciclos de contos que, coma os poemarios, presenten a temática do erotismo insubmiso, da memoria solidaria, da vangarda libertaria… Serán microcontos vitalistas que obrigarán a ampliar a compilación de textos xa presentada.

Rodríguez Fer: "Seremos universais se non renunciamos a ser galegos"

2011-08-11T10:04:00.001+02:00

Claudio Rodríguez Fer (Lugo, 1956) vén de reunir en Toxosoutos a súa narrativa completa no volume Contos e descontos. Hai uns días presentou este libro na Feira do Libro da Coruña. Recoñecido poeta e brillante investigador, Rodríguez Fer tamén cultivou a narrativa dende a máis pura adolescencia. Non é un home de amplas novelas e longas historias. Iso non é o que pretende acadar cando se enfronta á páxina en branco. "Na vida busco intensidade", admite. Iso está na poesía e na narrativa breve, neses relatos nos que só se pode ler a súa esencia, sen adornos barrocos nin grandes parágrafos. En Contos e descontos, reúnese toda a obra narrativa que publicou até o momento. Dende a primeira páxina até a última, atópase a intensidade que Rodríguez Fer busca tanto na vida como na literatura.

Vostede é principalmente coñecido por ser un reputado poeta e un respectado investigador. A súa faceta de narrador quedou demasiado eclipsada?

Cualitativamente son a mesma persoa e o mesmo autor cando escribo ensaio, narrativa ou poesía. Non creo moito na distinción de xéneros, que no meu caso se encabalgan bastante. Cuantitativamente, non cabe dúbida de que publiquei moitos máis libros de poesía e de investigación que de narrativa. En realidade, en narrativa só publiquei dous libros: Meta-relatos, nos anos oitenta, e Os paraísos eróticos, nos anos 2000. De poesía e de ensaio, pois publiquei ducias. A miña obra narrativa é máis reducida, pero comecei a cultivala na adolescencia. Por exemplo, para este volume recuperei un libro que escribira antes de cumprir vinte anos. Tamén incluín un conto inédito. Toda esta narrativa completa inclúe iso: dous libros publicados, unha obra adolescente e un conto inédito.

Ese libro adolescente chámase Prometeo adolescente. Como é enfrontarse a un texto tan primario e iniciático coa perspectiva que dá?

Foi extraordinariamente sorprendente. Ese libro xa o tiña, en boa medida, esquecido. As lembranzas tamén fixeron que o tivese deformado na miña memoria. Algúns dos seus contos sorprendíanme porque estaban totalmente esquecidos por min. Outros, que podía lembrar máis ou menos, sorprendíanme con aspectos formais. Por momentos parecían escritos por outra persoa. Hai que ter en conta que son contos escritos entre os 16 e os 20 anos. Unha cousa que tamén me sorprendeu é que de min sempre dixeron que cultivei o microrrelato dende os anos oitenta. É un subxénero no que sempre me sentín cómodo pola súa proximidade á prosa poética. Pero a realidade, recuperando este libro adolescente, é que xa escribía microrrelato moito antes. Por exemplo, os primeiros relatos que aparecen no libro son Un can para a creación dun mundo ou Inciso do Che Guevara e son relatos de menos dunha páxina. Son relatos verdadeiramente moi breves. Logo hai outros textos máis extensos que forman o que chamei Ciclo de Ión, que ten como protagonista un ente astral chamado Ión, que é unha personaxe mitolóxica. Son relatos máis extensos que buscan crear universos con compoñentes fantásticos e con clara influencia dos contos de Poe, Lovecraft, Borges e Cortázar, que lía por aquela época. Finalmente, hai outros contos referidos á Guerra Civil, a posguerra e a transición que escribín nos tempos nos que fun estudar a Santiago, entre os 18 e 20 anos. Son contos máis de mozo, dun mozo que tiña ideas revolucionarias absolutamente antifascistas e que tiña un espírito libertario.

A memoria histórica é un elemento destacado dentro da súa obra. É un asunto moi presente na literatura galega e que se tratou de moitas formas. É un tema que hai que seguir tratando pero, se cadra, dende outras perspectivas?

Para min a memoria histórica foi sempre memoria viva, xa que son fillo de pai represaliado e movinme sempre nese ámbito. Eu non cheguei á memoria histórica dende o partidismo político nin tomei unha decisión literaria para tratar ese tema. Non foi que eu elixise o tema da Guerra Civil como campo de investigación ou como musa literaria. Realmente a Guerra Civil escolleume a min, porque son fillo dun represaliado e crieime en tempos da ditadura franquista. Non podía ser alleo a esa preocupación. Neste libro rescato, como xa dixen, relatos da miña adolescencia que demostran o meu interese por este tema. Para min a memoria histórica nunca foi unha moda, foi un modo e un tema que forma parte de min, de Galicia e de todos os países que padeceron o fascismo. É un tema que se tratará toda a vida como se trata, por exemplo, a II Guerra Mundial. Forma parte da nosa historia e do noso ADN.

O espírito libertario é unha actitude que debemos recuperar nestes tempos de crise nos que caen paus por todas partes?

O fundamental é non perder nunca o espírito de loita nin perder a esperanza, porque nunca choveu que non escampase. Aquí hai unha crise económica verdadeiramente pavorosa que está a ser utilizada contra a cidadanía de forma demagóxica. Esa crise non é peor, nin moito menos, que o fascismo ou que a Segunda Guerra Mundial. Saíuse daquilo e disto tamén sairemos. Hai que partir desa base e hai que idear novas estratexias; hai que ter novas tácticas para os problemas novos. Do mesmo xeito que loitamos contra o fascismo político, hai que loitar contra o fascismo económico. O que vivimos é outra forma de fascismo que, por fortuna, non usa os mesmos mecanismos violentos dende o punto de vista xenocida, pero que provoca unha submisión bastante semellante. Eu creo no xénero humano e creo que a escravitude da Idade Antiga foi superada na Idade Media coa servidume. Despois na Idade Moderna, superamos a servidume coa explotación capitalista. Tamén iso será superado nunha fase de liberación futura. Naturalmente é unha utopía, pero a utopía non é máis que unha realidade prefutura. De feito, o tema de utopía é un dos temas dun dos meus libros de contos, Meta-relatos. Esa obra trata de deconstruír o discurso dominante, que é o discurso do poder.

Se falamos de Galicia, hai un discurso de poder belixerante coa lingua e a cultura do país. Estes días escoitamos, na boca da concelleira de Cultura da Coruña, unha frase que, quizais, resume un discurso de poder moi claro: hai actividades culturais "demasiado galegos". O espírito libertario pódenos valer para superar este discurso?

Evidentemente hai que superar estes discurso porque é unha forma de autoodio racista. Non podemos opoñer o galego ao universal. O universal é universal porque inclúe o galego. O galego non nega o universal, porque forma parte del. Iso foi unha gran tradición do galeguismo, que foi esencialmente universalista. Penso que o mellor do galeguismo foi o universalismo, porque o Partido Galeguista vía en Galicia unha célula de universalidade. Opoñer unha cousa e outra é mostra de ignorancia. Seremos universais se non renunciamos a ser galegos. Do mesmo xeito que seremos galegos se non renunciamos a ser universais. Neste volume que veño de presentar na Coruña hai todo un libro, Os paraísos eróticos, que está escrito fóra de Galicia. Vivín en Nova York e en Bretaña e viaxei por outros lugares con estancias de traballo. A maioría dos contos dese libro están escritos neses lugares, pero todos están escritos en galego. Aínda que eu estea fóra de Galicia, no mundo, estou nese mundo como galego. Non podo evitalo.

Por que non escribe unha novela longa? Prefire a narrativa breve por estar máis próxima á prosa poética?

Eu o que busco na vida -e tamén na miña obra- é a intensidade. Ese é o motivo polo que me dediquei principalmente á poesía, porque a poesía é un flash, unha epifanía. Nuns poucos versos pódese dicir todo con moita intensidade. A narrativa breve ten iso tamén, permite ser intenso dende o principio até o final. Por iso fago microrrelato, que xa o fixen de forma inocente e espontánea na adolescencia. Permíteme máis intensidade. A novela, por definición, non pode ser máis intensa. Ten que ter partes nas que debe decaer a intensidade. Na novela hai que definir momentos moi triviais. A novela é un xénero moi interesante ao que non se lle pode restar méritos, pero non pode manter a intensidade continuamente. Nin sequera os grandes autores poden manter esa intensidade, teñen que pararse nos feitos máis triviais e nas descricións máis particulares.

XORNAL DE GALICIA

NOVO TÍTULO DE NARRATIVA HISTÓRICA

2011-08-10T11:35:00.002+02:00

VICENTE PIÑEIRO PUBLICA A NOVELA

ASASINOS, ASASINOS, ASASINOS!

NA SERIE DE NARRATIVA HISTÓRICA DE TOXOSOUTOS

Os derradeiros días de Francisco Pérez Carballo e Juana Capdevielle

asasinados polos fascistas en 1936

Claudio Rodríguez Fer recompila a súa narrativa en «Contos e descontos»

2011-08-08T08:42:00.003+02:00

Aínda que é máis coñecido como poeta, Claudio Rodríguez Fer (Lugo, 1956) tamén é autor dunha obra narrativa que agora recompila nun único volume, Contos e descontos (Toxosoutos), e que inclúe textos inéditos. Non obstante, o escritor, que presentará hoxe o volume na Feira do Libro da Coruña ás 20.00 horas, prefire non facer distincións de xéneros literarios, xa que toda a súa obra, e mesmo a súa vida, está marcada por temas comúns. «A vangarda libertaria, o erotismo insubmiso e a memoria solidaria aparecen en todo o que fixen dende a adolescencia ata hoxe», subliña Rodríguez Fer, quen si engade a presenza do cinema e as súas técnicas nos seus relatos.

Outra característica é un gusto pola brevidade, que xa estaba presente nos textos de Meta-rrelatos (1988) e de Os paraísos eróticos (2010), «onde mesmo hai un conto de menos dunha liña», formulación estilística que provén da «procura da intensidade».

Estes dous libros son, ademais, a cerna de Contos e descontos, pero o volume conta con máis pezas que nunca foran recompiladas, mesmo a de carácter inaugural. «Aparece por primeira vez a miña primeira obra narrativa, Prometeo adolescente, composta por microrrelatos case autobiográficos», di o autor.

Outros textos son o fantástico Ciclo de Ión e contos sobre a memoria e a loita antifascista; precisamente esa é a liña do relato final, tamén inédito, O neno que non quería ir á guerra, «unha especie de memorias dun neno da posguerra fillo de pai represaliado».

O feito de que Contos e descontos se presente como «narrativa completa» non exclúe que Rodríguez Fer peche esta faceta da súa obra. «Ultimamente preferín facer relato en verso, como ocorre nos meus últimos poemarios, Ámote vermella e Unha tempada no paraíso, porque ao mesmo tempo que me interesa contar historias non quero prescindir da intensidade da poesía. E de momento prosigo nesta liña, aínda que nunca se sabe o que se fará, porque non é un quen fai a súa obra, senón a súa obra a un», explica o escritor.

La Voz de Galicia 7 agosto 2011

Abelleira mariñeira 2011

2011-08-04T12:48:00.001+02:00

SÁBADO 6 DE AGOSTO

As oito da tarde faráse un acto de presentación de libros, chamado “Faladoiro sobre os libros” onde se darán a coñecer as seguintes obras: “Tamén navegar”, presentado por Francisco X. F. Naval, “Capitán Wood”, presentado por Lino J. Pazos e “Derrota e singraduras do Joaquín Vieta”. Presentado por Lino J. Pazos.

máis información aquí

PRESENTACIÓN DA NARRATIVA COMPLETA DE CLAUDIO R. FER

2011-08-02T10:11:00.002+02:00

o domingo 7 de agosto presentamos o volume CONTOS E DESCONTOS, narrativa completa de Claudio R. Fer na Feira do Libro d' A Coruña ás 20h.00.

Interveñen:
Claudio R. Fer
Xosé Luís Axeitos, secretario da RAG
David G. Couso, dir. de publ. de Toxosoutos

NOVIDADE EDITORIAL: Narrativa histórica

2011-07-15T11:34:00.002+02:00

Autor: Vicente Piñeiro
Colección: Narrativa histórica
13x20cm
10.00 euros

Para escribir calquera relato histórico sempre hai unha maneira de explicalo todo como se estivesemos ante un descubrimento científico. Este coñecemento histórico revelado polas fontes aumentará a tensión de moitos ao velo aquí narrado. No entanto, non se trata de substituír a utopía, ter novas intuicións ou traizoar a historia. Calquera historia, por moi veraz que sexa, non significa que non se poida elaborar outra sobre ela porque o continuo sempre é previsible.A maioría das escenas que aparecen nesta novela son reais porque están documentadas por xente que dun xeito ou doutro viviu a contenda, e as experiencias da época e a novela ás veces cóntanse máis como experiencia que como literatura. Por veces as miradas descompoñen o que miran. A realidade que unha vez houbo aí fora, non se pode xa observar con detalle porque está moi afastada de conter unha orde ou un sentido. A realidade aquela atomízase. Os que ollamos deformámola aínda máis, descompoñéndoa de toda realidade obxectiva. Ás veces, co afán de non perdernos nada, de captalo todo, ollamos insistentemente e esa ollada pode ser precisamente a que nos impide obter una imaxe, un resultado ou unha composición.

Ver máis

Muros mira ao mar

2011-07-06T11:29:00.003+02:00

VENRES 8 DE XULLO

19h 00

BALANDRO JOAQUÍN VIETA

(PASEO MARÍTIMO DE MUROS)

TAMÉN NAVEGAR, Edición de Francisco X. F. Naval

CAPITÁN WOOD, ¡Á ABORDAXE!, de Lino J. Pazos

DERROTA E SINGRADURAS DO JOAQUÍN VIETA, DE XOSÉ AGRELO

DENTRO DAS XORNADAS MUROS MIRA AO MAR

Contos e descontos, a narrativa completa de Claudio R. Fer

2011-07-01T09:24:00.002+02:00

Reunimos por vez primeira nun volume a narrativa completa de Claudio R. Fer con varios relatos inéditos do autor.

Lin con verdadeira ledicia os Meta-relatos e sentinme moi na casa miña cando me atopei na súa interioridade

José Ángel Valente (1988)

Talante moi actual e rupturista

Anxo Tarrío (1996)

Exemplos de literatura mínima, microcontos de rara e sorprendente perfección e modernidade. (...) Con eles iníciase a micronarrativa galega na súa forma moderna

Xosé Manuel Eyré (2008)

Unha contística, cómpre subliñalo, de marcado signo erótico, libertario e vital

Armando Requeixo (2010)

Ciclo de indagación estética e sensual en relación á experimentación sexual e á matemática subversiva que semella conducir a un novo principio, feminista e libertario

Olga Novo (2010)

Un libro [Os paraísos eróticos] ao que por forza cómpre dar a benvida porque nos achega ao mundo do erotismo na literatura galega contemporánea e porque vén da man de alguén que o sabe facer con mestría, á marxe de convencionalismos e sempre beireando o espírito insubmiso: creación libre de ataduras de todo tipo

Ramón Nicolás (2011)

Toxosoutos publica o X Premio Relato de Aventuras Avilés de Taramancos

2011-06-28T12:05:00.002+02:00

A DAMA FULXENTE

ANTONIO PIÑEIRO

78 páxs.

13x20

10,00 euros

Anne Geneviève alta dama francesa fai o Camiño de Santiago como ofrenda pola súa curación. Aqueixada dunha mortal enfermidade, e acurralada polas intrigas da Corte de Luís XIV, emprende a viaxe desde Bordeaux nunha mañá do mes de xullo, cun pequeno séquito e a compaña do seu médico, que atopará tamén ao final do Camiño, na Igrexa de San Martiño de Noia, a solución que, como científico, buscaba á enfermidade, xunto aos insospeitados signos que, dese saber, lle son transmitidos a través da arquitectura dos séculos.

O Camiño de Santiago no século XVII. Os turbulentos tempos de cambio. A decadencia dun modo de vida. As vicisitudes dunha viaxe plena de acontecementos, tensións, aventura, paisaxes. As inquietantes, delgadas liñas que separan ou unen a fe e a razón.

A dama fulxente trae a colación, ademais, un deses motivos históricos e menos coñecidos polos que o Camiño de Santiago acadou o seu carácter de xigante das peregrinacións.

máis

Nas profundas augas do esquecemento

2011-06-23T12:12:00.006+02:00

MÉRCORES 29 DE XUÑO
Presentación da novela
Nas profundas augas do esquecemento,
de Sergio Vences

ACOMPAÑA AO AUTOR

XESÚS ALONSO MONTERO

CATEDRÁTICO DE FILOLOXÍA DA USC E MEMBRO DA REAL ACADEMIA GALEGA

20h.00

FUNDACIÓN CAIXA GALICIA

A CORUÑA

C/ Cantón Grande, 21-24

15003 A Coruña

981 185 060

Lucidez na loucura

2011-06-21T15:20:00.003+02:00

Rubén Martínez Alonso debuta na narrativa co retrato psicolóxico dun demente que se rebela contra a falta de liberdade nunha sociedade alleante

"A hipocrisía contaxiarase entón ó eido público dende o privado, ás relacións sociais, porque os individuos xa non son capaces de concibir un mundo sen mentiras, falsidades, sen praceres colectivos que satisfagan á masa, ó tempo que impiden a realización do suxeito, do singular, do ego". É unha das reflexións do protagonista de 1980 (ano cero), a primeira novela de Rubén Martínez Alonso, que acaba de editar Toxosoutos. Un monólogo dunha persoa lúcida na súa loucura.

É o teu primeiro libro, aínda que xa publicaras algo de poesía en "Dorna". Non é un pouco arriscada a túa opción polo monólogo?

O protagonista é un demente e iso dá pé a reflexionar sobre moitas cousas. É case todo monólogo, si, menos algo de diálogo que lle dá axilidade, aínda que moitas veces non sabemos con quen fala, moitas veces fala consigo mesmo...

É unha persoa cunha enfermidade mental, con dobre personalidade, pero fai críticas moi acertadas dunha sociedade que ve como alleante e destrutiva...

Desexa a morte, e vai argumentando esa arela nas súas experiencias. E ó mesmo tempo vai asumindo a personalidade dos outros personaxes dos que fala. E cuestiona, critica, a sociedade. O xogo é que se podería darlle a volta á historia, sendo os tolos os demais, pois el pregúntase quen pode sentirse libre no cárcere que é o mundo.

Que é este libro, se tiveras que definilo nunha frase? Cal é o tema fundamental?

A liberdade de escoller como vivir a túa propia vida.

O que conta ocorreu no pasado. E hai varios pasados nun...

Presente, pasado e futuro están mesturados, en realidade. Só hai esa data que el asocia a un feito traumático. O tempo, como o espazo, quedan nun segundo plano.

O que si está claro é que o marcou a súa infancia, o maltratamento...

Ten bos recordos da súa infancia. Pero tamén hai unha crítica ó maltratamento, e ó amor mal entendido que en realidade é dependencia e que leva a consentilo. E, si, a idea de que a infancia é unha etapa que nos marca moito.

Pero o protagonista tamén é crítico consigo mesmo, non si?

Si, porque se decata de que é moi semellante a seu pai. El ten unha personalidade herdada, e non é capaz de ser doutra maneira. Seu pai tamén fora maltratado. É unha violencia que vai pasando de xeración en xeración. E a única saída que el ve é a morte.

Rexeita a sociedade pero tamén se sente moi só...

Séntese só porque non se sente comprendido.

LER MÁIS EN GALICIA HOXE

Novidades editoriais

2011-06-15T08:46:00.003+02:00

Nesta edición recollemos, en tradución ao galego, e por orde cronolóxica, a narrativa breve de Rosalía de Castro. Unha obra prosística que cadra moito máis coa idea que a crítica posterior da autora reivindica para a escritora. As súas novelas, así como os seus artigos, da man sempre da súa obra en verso, tamén mostran unha Rosalía instruída, forte e reivindicativa, que, sen resignarse, critica e loita polas inxustizas sociais e rebélase contra a orde establecida.A crítica á sociedade patriarcal que non a deixa expresarse, nin ser libre polo feito de ser muller é o tema de fondo de Lieders (1858) e Carta a Eduarda (1866). A preocupación por Galicia, abocada a unha situación de marxinalidade política e social levan a Rosalía a escribir artigos como Costumes galegos (1881) ou Padrón e as inundacións (1881).

11x16
9 euros
86 páx.

Ademais, edición castelá de Ilímites de pensarte libre, de Iago Santalla

Ana Cibeira e Luís Calvo, con éxito na feira do libro de Madrid o sábado 11 de xuño

2011-06-14T10:26:00.007+02:00

Pintalabios, de Ana Cibeira na caseta da AGE o sábado 11 de xuño

Ana Cibeira e David G. Couso

Daniel, David, Xoán e Luís na caseta da AGE

Luís Calvo asinou O negro leite da aurora. Viaxe á xeografía lírica de Lois Pereiro

Luís Calvo, Ana Cibeira e David G. Couso

NOVIDADE EDITORIAL

2011-06-09T08:37:00.002+02:00

Tamén navegar

Escolma de poesía galega sobre carpintería de ribeira

e embarcacións tradicionais

Edición de Francisco X. F. Naval

Ás veces as embarcacións semellan navegar sobre as ondas do verso, deixando atrás o ronsel dunha emoción, outras destaca o valor simbólico que o poeta lle confire, identificándoa coa vida, coa morte, ou co tránsito cara aos momentos transcendentes da existencia.

O título, Tamén navegar, fai referencia ao poema Penélope, de Xohana Torres, e quere reflectir que as embarcacións son para navegar e só no mar, e en uso, ten pleno sentido a súa conservación. Os poemas referidos á carpintería de ribeira, reúnense baixo a epígrafe “Labras na area” facendo alusión a que a praia foi o lugar de construción habitual das embarcacións. A segunda e máis extensa “O mar ese camiño”, lugar de encontro das embarcacións, invoca o último verso do poema Lingua proletaria do meu pobo, de Celso Emilio Ferreiro, que ten Galicia como referente: “deitada rente ó mar, ese camiño” aludindo a que é no mar onde as embarcacións teñen pleno sentido de ser.

AUTORAS E AUTORES INCLUÍDOS:

Alexandre Nerium

Álvaro Cunqueiro

Ana Romaní

Antón Avilés de Taramancos

Antón Zapata García

Ánxel Sevilla

Anxo Angueira

Aquilino Iglesia Alvariño

Bernardino Graña

Carlos Arias

Celestino Luis Crespo Crespo

Celso Emilio Ferreiro

César Antonio Molina

Cesáreo Sánchez Iglesias

Chus Pato

Darío Xohán Cabana

Eduardo Blanco Amor

Eduardo Pondal

Eliseo Alonso

Emilio Álvarez Blázquez

Emilio Pita

Eva Veiga

Fermín Bouza-Brey

Francisco Souto

Gonzalo López Abente

J. Domingos Rivas Argibay

Joan Zorro

José María Castroviejo

Juan Bolseiro

Juan Pérez Martínez

Luís Amado Carballo

Luis Rei Núñez

Luz Pozo Garza

Mª do Carme Kruckenberg

Maite Dono

Manuel Antonio

Manuel Caamaño Devesa

Manuel Cuña Novás

Manuel Leiras Pulpeiro

Manuel Lueiro Rey

Manuel María

Manuel Rivas

María Mariño

Marta Dacosta

Miguel González Garcés

Miro Villar

Modesto Fraga

Nuno Fernandes Torneol

Pura Vázquez

Ramón Cabanillas

Ramón Caride

Ramón Rey Baltar

Ricardo Carvalho Calero

Rosalía de Castro

Salvador García Bodaño

Victorino Abente Lago

Vítor Vaqueiro

X. H. Rivadulla Corcón

X. L. Méndez Ferrín

Xavier Seoane

Xesús Franco

Xoan-Manuel Casado

Xohana Torres

Xosé Carlos Gómez Alfaro

Xosé Conde

Xosé Mª Álvarez Blázquez

Xosé Mª Álvarez Cáccamo

Xulio López Valcárcel

Xurxo Alonso

Yolanda Castaño

«Piñor debe recuperar a Carmen Martín Gaite»

2011-06-08T13:35:00.002+02:00

Hai anos que David González Couso (Ourense, 1978) centrou a atención informativa e dos investigadores polo seu libro Los perfiles gallegos de Carmen Martín Gaite. Logo desenvolveu outros traballos vencellados coa escritora (nacida en Salamanza en 1925 e finada en Madrid no 2000) e a súa última publicación, O fío da escritura, percorre a historia e a xenealoxía dos Gaite para reescribir a historia da familia e, en parte, de moitos dos acontecementos e dos episodios salientables de Ourense e outras partes de Galicia. González Couso é tamén o director de publicacións da editorial Toxosoutos.

-Toxosoutos creou unha liña editorial cunha denominación máis que evidente: Colección Esmorga ¿que motivou a elección do nome?

-Queríamos dárlle un sinal de identidade moi claro e unha aposta por novas propostas e iniciativas nesta colección. E ao mellor algo tivo que ver a conexión ourensá do comité que a promove, tendo en conta que están, entre outros, Fernández Naval, Ramón Caride, Jorge Emilio Bóveda e Xerardo Méndez.

-¿Que se vai ofrecer nesta liña da editora?

-Os contidos van ser moi diversos pero queremos que teña unha identidade como colección: autores clásicos, tamén da propia literatura galega, traballos filolóxicos, ensaio, narrativa, teatro e poesía. Unha sátira de Séneca é a nosa nova proposta.

-En «O fío da escritura» recupera a pegada de Carmen Martín Gaite, ao traverso da súa familia, en Ourense e en Galicia ¿queda aínda memoria viva da autora?

-Quedan familiares, curmáns da escritora, que aínda manteñen a memoria e lembranzas de Carmen Martín Gaite. Esas pegadas e o material que fun recollendo aparecen refrexados na miña obra.

-¿A asignatura pendente de Ourense é recuperar a memoria da autora?

-Queda traballo por facer, en Ourense algo menos é de forma salientable en Piñor. Neste tipo de iniciativas sempre hai reticencias, decisións políticas e outros aspectos. Con todo, Piñor debe recuperar a memoria de Carmen Martín Gaite.

-¿Cal sería a fórmula?

-Sería algo a concretar, mais é de xustiza facerlle un recoñecemento a escritora.

La Voz de Galicia, 8 xuño 2011

Ollo a esta flor rara, por Vicente Araguas

2011-06-03T13:28:00.000+02:00

Nordesía, 29 de maio 2011

NOVIDADES

2011-06-03T11:50:00.003+02:00

Séneca, Apcolocyntosis. A conversión do emperador Claudio en cabazo (Edición bilingüe latín-galego de Anahí Sotelo). Serie Esmorga. Máis información

David G. Couso, Martín Gaite. Os pefís galegos. Col. Fasquía. Trad. de Amelia Piñeiro.
Máis información

Novela e teatro

2011-06-02T08:50:00.004+02:00

A editorial Toxosoutos vén de sacar a luz, na colección “Nume”, 1980 (ano cero) de Rubén Martínez Alonso, cuxas primeiras publicacións literarias tiñeron lugar no eido da

poesía a través da revista Dorna. 1980 significa a súa primeira incursión no ámbito da narrativa. O pequeno, pero intenso, volume de oitenta páxinas leva un título que fai referencia á crenza de que tras a morte por suicidio unha persoa volve de novo ao ano cero.Trátase, pois, dun monólogo onde o tempo e mais o espazo desaparecen na procura da ubicuidade absoluta: a consulta da psiquiatra, o máis alá, a infancia, o futuro, o pasado, o presente (“xa todo foi, é e será a un tempo”), mentres o narrador Eu confúndese con El e ás veces con Ela co que o Ego asume outros eus e a dualidade de xénero. Ansiedade, obsesión, angustia, destrución, psicose, suicidio, expulsión do paraíso, orfandade, soidade, dor, enfermidade, desamparo, violencia, maltrato, nai, pai, irmán…son os campos semánticos sobre os que xiran as reflexións do protagonista , quen aspira reiteradamente á morte por suicidio porque non hai esperanza ou porque é o único xeito de encararse coa vida. Unhas palabras descarnadas e brutais que non deixarán indiferente a ninguén e que nos producen, cando menos, desacougo.

Dorinda Castro Soliño

Na entrega de premios anuais que a Asociación Galega de Editores celebrou hai uns meses na cidade de Lugo un dos editores que recibiron unha merecida homenaxe foi, precisamente, o autor desta peza teatral, inédita ata agora, e que Toxosoutos edita na súa colección A esmorga-Teatro; á que xunta, por certo, a publicación d´O espantallo, con ilustracións de Pepe Carreiro.

Nesta liña de perseverar na lembranza de Agrelo O triángulo escaleno prológase, ademais, por dúas voces que afondan nalgunhas dimensións destacables tanto do propio autor como da súa obra teatral en xeral e desta peza en particular.

O primeiro limiar vén da man de Xerardo Agrafoxo, que subliña o papel que desempeñou Agrelo como iniciador dunha aventura teatral propia baixo o nome de “Grupo de Teatro Candea”, realizando asemade un seguimento das intencións do mesmo e das pezas estreadas, tendo en conta o contexto social e político desfavorable no que esta se xestou e desenvolveu, remarcando globalmente os trazos definitorios das pezas levadas a escena como foron a súa sinxeleza, a nada oculta mensaxe política e a firme defensa do idioma galego.

Pola súa parte, Euloxio R. Ruibal, para quen Agrelo foi un “completo home de teatro” na súas facetas de director, intérprete, promotor e autor, analiza polo miúdo as pezas teatrais coñecidas ata hoxe como son Noite de lobos, Metá e metá, O mestre, aqueloutras que incardina no ámbito do teatro infantil e, loxicamente, os trazos caracterizadores da presente O triángulo escaleno.

Unha lectura da peza edita desvela axiña as claves da peza como son o asunto temático inclinado cara ás vertentes das relacións amorosas e sentimentais, expostas de xeito desinhibido e sen tabús, a intensa carga irónica nas situacións descritas, a superación de tópicos ou preconceptos e, ao tempo, os límites da liberdade individual e colectiva. Por outro lado, a verosimilitude das situacións expostas a carón da innegable fluidez dialogal que domina esta achega, teño para min, resultan algúns dos aspectos máis conseguidos da obra merecidamente rescatada e que pon a figura do seu autor, de novo, de actualidade.

Ramón Nicolás

Premio de relato de aventuras Avilés de Taramancos

2011-05-30T08:49:00.000+02:00

Noia. La Casa da Cultura de Noia acogió ayer el fallo de la décima edición del concurso literario de relato de aventuras Avilés de Taramancos, al que este año se presentaron 14 obras.

El ganador fue el ribeirense Antonio Piñeiro, por la obra titulada A dama fulxente. El jurado, que estuvo formado por la periodista Vanesa Oliveira, la escritora Mercedes Queixas y la ganadora de la pasada edición, María Pérez, destacó de la obra su interés narrativo y su estilo.

El premio está dotado con tres mil euros, una escultura del artista local Alfonso Costa y la publicación del relato en la editorial Toxosoutos.

En el acto celebrado ayer para dar a conocer el fallo estuvieron presentes el edil de Cultura noiés, Lino García, y Xavier Castro (secretario del jurado).

EL CORREO GALLEGO

Sobre a dependencia altomedieval

2011-05-27T09:25:00.001+02:00

Faro de Vigo, 26/05/11

Pintalabios: "Trousar, berrar a enerxía que proe"

2011-05-27T09:06:00.004+02:00

O Sombreiro de Merlín súmase ás homenaxes a Lois Pereiro

2011-05-23T13:24:00.000+02:00

O programa literario de Radio Obradoiro, O Sombreiro de Merlín, xirou este sábado arredor da figura do homenaxeado este ano o Día das Letras Galegas. No espazo, que dirixe e conduce Alicia López, presentouse o libro “O negro leite da aurora”. Viaxe á xeografía lírica de Lois Pereiro". A obra, da que son coautores os escritores J.Luís Calvo e Carlos Gegúndez López, está editada por Toxosoutos.

O título é un verso de Paul Celan, ”Schwarze Milch der Frühe”, referente poético do noso poeta monfortino. Aparte do estudio da obra do poeta, o libro inclúe unha homenaxe poética dos seus amigos e compañeiros poetas e escritores das nosas letras actuais, baixo o epígrafe de “Lápidas”. A obra leva na súa portada un retrato de Lois feito polo fotógrafo Xosé Abad. O programa contou tamén cunha conversa telefónica cos autores do libro, que salientaron a importancia desta figura da escrita e do novo espazo poético que abríu nas nosas letras.

Además, durante o espazo emitíronse tamén dúas grabacións con recitados de Cortizas e Xurxo Souto, máis unha entrevista con este último durante os actos conmemorativos que tiveron lugar nos pasados días en Ferrol.

Podes seguir a actualidade de "O Sombreiro de Merlín no seu perfil de facebook

El Correo Gallego

O Pazo de Goiáns acolleu a I Romaría das Letras, onde Toxosoutos presentou O negro leite da aurora. Viaxe á xeografía lírica de Lois Pereiro

2011-05-19T11:09:00.003+02:00

(de esquerda a dereita)
Laíño, os autores (Carlos Gegúndez e Luís Calvo), González Couso e Deira na presentación.

"Revisión integral con vocación analítica e devoción confesa"
(Ramón Nicolás, La Voz de Galicia).

"Un libro de apaixonados seareiros que aporta biografía, bibliografía, imaxes e unha homenaxe en textos de poetas de diferentes xeracións"
(Diario de Ferrol).

"Un estudo que amosa as conexións do escritor coa tradición literaria europea e coas raíces populares"
(Marga Romero, Faro de Vigo).

"O libro remarca a influenza do rock vidroso e como a súa poética entronca perfectamente coa poesía romántica"
(Óscar Iglesias, El País)

Vixán

2011-05-19T09:47:00.001+02:00

Nordesía, 24 de abril de 2011

Emerxencias dos Gaite galegos

2011-05-03T15:32:00.000+02:00

Non é fácil descubrir e recompor unha saga familiar como a dos Gaite galegos, os antergos da escritora Carmen Martín Gaite. No oficio da indagación e de codificar andainas e diversos parámetros en que se moveu esta familia, asentada en San Lourenzo de Piñor, no concello ourensán de Barbadás, o filólogo David González Couso non decepciona o lector ao ofrecerlle esa exhaustiva revelación rigorosa e intelectual de varios membros desta familia, no libro titulado: O fío da escrita (Toxosoutos, 2010), cun cUrto e acertado prólogo desoutro filólogo, Claudio Rodríguez Fer. E xa eses fíos, non fiaños, agrandan a descuberta cando González Couso nos adentra nun relevante perfil humano e intelectual dos Gaite, para desembocar en Carmen Martín Gaite. Comezando polo prócer desta saga con presenza en Ourense, Joaquín Gaite Núñez, natural da Coruña onde naceu en 1820 e finou en Ourense en 1880. Catedrático de Xeografía no Instituto de Segunda Enseñanza. Un persoeiro moi activo nos medios xornalísticos da cidade das Burgas e fundador do xornal El Orensano.

Joaquín Gaite Núñez foi un pedagogo moi valorado nos círculos de ensino e un persoeiro moi puntual e activo no xornalismo local. Un home moi vinculado ao ideario krausista, no que resalta o papel do libre ensino no que respecta ás correntes racionalistas. O gran valor desta descuberta é que David González Couso espreme todos os resortes dunha investigación moi seria e contrastada.

Continuando arreo do fío condutor que nos tende este mozo filólogo, a súa descuberta sorprende nese rigor de estilo que propicia levarnos alén dunha noticia novidosa que, por circunstancias varias, ten para o lector un destaque cando se decata que non se trata dunha biografía dos Gaite, mesmo dun estudo moi personalizado en varios activos do que impón o propio pesquisador.

Un fillo de Joaquín, Francisco Javier Gaite Lloves, nado en Ourense en 1861, abo de Carmen, sorprende a súa figura senlleira por ter ese portento intelectual na Escola de Artes e Oficios de Ourense, recoñecido pedagogo así como o seu irmán Antonio, profesor de ciencias e fundador do Ateneo de Ourense. González Couso, en seus catro capítulos mais que introdutorios, pormenorizados, de O fío da escritura, confirma as prioridades de entrar noutra fase de comprensión vital e necesaria como son os textos facsimilares, que representan a outra parte científica dos Gaite, que se abren cun opúsculo de Joaquín Gaite, titulado: Método contra el Cólera-Morbo Epidémico, publicado en Cuenca en 1854. De Antonio Gaite Núñez, irmán do anterior, temos unha interesante aportación sobre as explotacións dos montes comunais, titulada: Consideraciones en defensa de los montes públicos de Galicia. Publicado en 1885, con diversas reflexións: "Remedios hay para mejorar los montes, aún sin necesidad de apelar á otra legislación que la vigente, ni imponer á los pueblos grandes sacrificios o privaciones."

De Francisco Javier Gaite Lloves, encontramos o título: Elementos de Geografía Astronomía y Física, publicado en Ourense en 1894. Ademais da achega científica con que configura cada un dos apartados, está a parte didáctica e toda aquela metodoloxía da Institución de Libre Enseñanza, potenciada por Krause e Francisco Giner de los Ríos, que tivo en Galiza a este Gaite, promotor de ideas e inventivas.

Aínda suxeitos a ese fío que nos tende David González Couso chegamos a Carmen Martín Gaite, que aínda que naceu fóra de San Lou- renzo de Piñor, visitou e conviviu co microcosmos nativo de seus predecesores e levou non poucas sensacións da paisaxe ourensán ás súas novelas. Todo ese fascinio da autora por Galiza, está portentosamente emancipado nos innumerábeis estudos de revelación de González Couso..

fonte

Mestiza

2011-04-28T10:09:00.001+02:00

Dende as páxinas de Pintalabios Ana Cibeira reivindícase dúplice, híbrida e mestiza. Sobre dela “a tormenta de ser dúas:/ galega ou latina?/ da cámara ou da pluma?”.

Mais hai moitas outras fías neste tecido poroso e elástico que ganduxan os seus versos: a erótica do bico mordido, do beixo cinematográfico e a espada que fende o sexo dunha cincenta en chamas, serea punk que engulipa, devecida, os gochos velenarios do amante mariño. E tamén, xaora, a memoria solidaria coa traxedia cotiá que afoga os desfavorecidos, sexan estes tristes “espaldas mojadas” ou calquera outros oprimidos.

Ofidia, convulsa e inconformista, a Ana Cibeira de Pintalabios exhíbese “flor rara” dende os suxestivos collages que acompañan uns poemas nos que veste “nada lírica, seca de lama”, rompendo “a pel baixo terra”.

CRITICALIA

A escrita escalena de Xosé Agrelo Hermo

2011-04-16T14:19:00.002+02:00

A figura do infatigable Xosé Agrelo Hermo ha merecer sempre toda canta homenaxe se lle tribute: mestre comprometido coa causa da lingua e a cultura de noso, profundador nas raiceiras da historia galega, ensaísta responsable de importantes plataformas de escrita xornalística e director durante moitos anos dunha das nosas máis activas empresas editoriais, a Editorial Toxosoutos, foi, sobre todo, un destacado autor dramático ao que debemos algunhas destacadas pezas publicadas na década dos setenta do pasado século, varias delas representadas mesmo antes da morte do Ditador, nun tempo no que escribir e levar a escena obras en galego tiña unha especial significación.

A casa editora que axudou a fundar e que con tanto acerto capitaneou dende 1988 ata o seu pasamento en novembro do 2006 recupera agora un texto teatral seu que permanecía inédito, O triángulo escaleno, nunha coidada edición que contou con dous prologuistas de luxo: o historiador e narrador noiés Xerardo AgraFoxo e mais o dramaturgo e académico Euloxio R. Ruibal.

Os limiares de AgraFoxo e Ruibal dan conta tanto da intensa traxectoria teatral de Agrelo Hermo (como promotor e mais director de grupos e compañías e aínda como autor e adaptador de textos) como da análise particular do universo escénico que propón a peza exhumada.

O triángulo escaleno é un drama breve que xira entorno á problemática convivencia amorosa de tres personaxes que se configuran como os complexos vértices da figura xeométrica que dá título á propia obra: Marta e Verónica, dúas mozas estudantes en Compostela, buscan alguén que se preste a compartir alugueiro con elas e aparece nas súas vidas Brais, un seminarista que pronto alterará o rumbo das súas vidas sentimentais. Marta, lesbiana, está namorada de Verónica, quen, por súa vez, fica engaiolada de Brais, que se deixa querer desta última pero ao que tampouco desagrada Marta.

A escusa deste triángulo amoroso dá pé á reflexión sobre cuestións capitais para o ser humano como o sentido da fidelidade, a entrega amorosa, os difíciles lindes entre a amizade fonda e a paixón ou o monstro dos celos, por citar só algúns dos temas abordados pola peza.

Das bondades do Agrelo Hermo dramaturgo e, máis concretamente, dos valores deste O triángulo escaleno dan conta máis cumprida AgraFoxo e Ruibal nos seus respectivos prólogos, por veces sorprendentemente encontrados no apuntamento de certos datos (é o caso da datación dalgunhas obras, que difiren dun a outro prologuista, deixando na dúbida ao lector), mais precisos e abondosos en moitos outros sentidos.

Actual e suxestiva, a escrita de Xosé Agrelo Hermo neste O triángulo escaleno é unha invitación irresistible dende a propia cuberta, felizmente ilustrada polo pintor, tamén noiés, Alfonso Costa, e constitúe unha ocasión inmellorable para nos achegar á obra dun autor ao que sempre ha pagar a pena (re)ler.

CRITICALIA

Os Barbanzóns atacan desde tierras sonenses

2011-04-16T13:56:00.004+02:00

Una fiesta pagana aderezada con las historias de amor de un grupo de jóvenes y el choque generacional de estos con sus mayores es el tema central de la última aventura de Os Barbanzóns, los habitantes que el dibujante Pepe Carreiro ideó para el castro de Baroña en el 2003 y que, desde entonces, han protagonizado cuatro publicaciones. La última lleva por título A noite das cacharelas y, como no podía ser de otra forma, en la gira para su presentación se incluyó la localidad de Porto do Son. Allí, la puesta de largo del cómic tuvo lugar el jueves y contó con la asistencia de un nutrido grupo de estudiantes. También estaban el alcalde, Xoán Pastor Rodríguez, y el director de publicaciones de Toxosoutos, David González Couso. El creador de otra de las sagas que causa furor entre los pequeños lectores de Galicia, Os Bolechas, no solo encandiló a los chavales con sus entretenidas explicaciones, sino que impartió un taller de dibujo.

LA VOZ DE GALICIA